Mesail-i Muglaka, Hukuk Fakültesinde ögrenim görmek icin Parise giden Abdullah Nahifi adindaki bir Osmanli Türkünün, Fransiz toplumu icindeki yasamindan kesitler sunar. Abdullah Nahifi, Rosette adinda, terzilik yapan bir kiza tecavüze kalkisan bir Fransiz serserisini engeller. Ancak bundan sonra yenilgiye ugramis olan Fransiz genci intikam almak istese de Nahifinin karsisinda kendisini ispatlayamaz. Böylelikle basinin da etkisiyle Türk genci Abdullah, Parisin meshurlarindan olur. Ahmet Mithat Efendi, Nahifinin hayatini, maceralarini anlatirken ayni zamanda da karakterinin üzerinden Avrupadaki gözlemlerini okuyucuya aktarir. Eserde, sinif farklarinin yogun oldugu Fransa yasantisi hicvedilir. Yazar, Dogu ve Batiyi karsilastirarak bosanmalar, aile kurumu ve coklu evlilik gibi konular üzerine fikirlerini yansitir. Yüzlerce sairin binlerce siirlerinde tasvir ettikleri gibi, bir Sarkli gönlünün sevgilisi olan kadini öyle mübalagali kelimelerle tasvir eder ki kendisi icin mümkün olmayan bu kavusma da ancak hayalde kalir. Ona varmak, onun bir lütfuna mazhar olmak, onun bir tebessümü icin adeta bin canini feda edecegini ifade eder.
