Tarih kültürü cok genis olan ve tarihten sonuc ci-karmasini cok iyi bilen Atatürk, gercek karari sezmekte gecikmedi. Bu vaziyet karsisinda bir tek karar vardi. O da mill egemenlige dayanan, kayitsiz sartsiz bagimsiz yeni bir Türk Devleti kurmak idi. Atatürke göre önemli olan Türk milletinin haysi-yetli ve serefli bir millet olarak yasamasiydi. Ne kadar zengin ve refah icinde olursa olsun, istiklalden mahrum bir millet, medeni insanlik karsisinda usak olmak mevkiin-den yüksek bir muameleye layik görülemezdi. Yabanci bir milletin himaye ve efendiligini kabul etmek, insanlik vasiflarindan yoksunlugu, acizlik ve mis-kinligi itiraftan baska bir sey degildi. Halbuki Türkün haysiyet ve gururu cok yüksek ve büyüktü. Böyle bir millet esir yasamaktansa mahvolsun daha iyiydi. Öyleyse Milli Mücadelenin parolasi Ya istiklal ya ölüm olacakti.
